Zit je in een verslavende relatie met iemand? Wil je je bevrijden van je ongezonde afhankelijkheid en innerlijke vrede voelen? Wil je stoppen met de obsessie, de cyclus van illusies doorbreken en je leven weer in eigen hand nemen? Lees dan verder.

Een verslaving aan een persoon wordt gekenmerkt door obsessieve gedachten over de persoon en de relatie, er zijn gevoelens van hoop, verwachting, wachten, verwarring en wanhoop. Verslavende relaties zijn giftig, intens en krachtig.

Gezonde relaties gaan niet gepaard met constant drama en voortdurende gevoelens van verlangen. Gezonde relaties voelen rustig, vertrouwd en fijn. Wanneer je in een niet-verslavende relatie zit, weet je dat je geliefde beschikbaar is. Je hoeft je niet af te vragen hoe het zit, te wachten of in onzekerheid te leven over je laatste of volgende ontmoeting.

De eerste stap naar herstel: de waarheid onder ogen zien

Identificeer je toxische persoon als een “drug” waar je aan verslaafd bent. Voordat je een verslaving kunt doorbreken, moet je de realiteit dat je er een hebt, erkennen. Erkenning is het begin van je reis naar herstel.

Om je te helpen de waarheid onder ogen te zien, schrijf het volgende op:

  • Noteer je gevoelens met betrekking tot je verslavende relatie.
  • Identificeer het patroon. Bijvoorbeeld: verwachting – ontmoeting – gelukzaligheid – verwarring – vertrek – verlangen – wanhoop. Dit is slechts een voorbeeld; identificeer de cyclus binnen je eigen relatie.
  • Schrijf op wat er wordt vervuld in je verslavende relatie (bijvoorbeeld een gevoel van erbij horen, je gewenst voelen, nodig zijn etc.). Merk de tijdelijke “fix” op die je tegenkomt als je bij je persoon bent; identificeer de “belofte” of “hoop” die tijdelijk wordt vervuld.
  • Vraag jezelf dan af wat de waarheid is, wordt dit ook werkelijk vervuld of is dat een illusie of alleen een tijdelijke fix?

Zodra je de waarheid onder ogen hebt gezien, nodig jezelf dan uit om in waarheid te leven – om in de realiteit te leven, ook als deze pijn doet. Herstel vereist leven in de waarheid in plaats van leven in fantasie. Verslavende relaties zijn fantasieën. Je bent verliefd op wat je wilt dat de persoon is, niet op wat hij of zij in werkelijkheid is.

Je bent verslaafd aan de hersenchemie

Je bent verslaafd aan de hersenchemie die verbonden is aan de verwachting en trauma binding rondom de relatie. Omdat de relatie onbevredigend is, blijf je achter met een constante staat van leegte, die tijdelijk wordt verzacht (gefixt) met elke ontmoeting met je obsessieobject (de persoon). Wat bij een andere verslaafde drank of drugs is, is bij jou de persoon waaraan je verslaafd bent.

Het is een vicieuze cirkel.

Zodra je je gedachten, gevoelens en patronen in je relatie hebt geïdentificeerd, kun je beginnen met onthouding (als je dat nog niet hebt gedaan). Je kunt je onthouden van je verslaving op twee manieren:

1. Neem afstand van de relatie (geen contact), ook geen appjes of sociale media.
2. Vermijd emotionele verwikkelingen.

Dit zal een moeilijk onderdeel zijn. De hersenchemicaliën die vrijkomen wanneer je probeert los te komen, verschillen enorm van de neurotransmitters en hormonen die vrijkomen wanneer je bij je geliefde bent. De belangrijkste chemische stof die vrijkomt tijdens stressvolle tijden (inclusief emotionele stress) is cortisol.

Terwijl je geconfronteerd wordt met een emotioneel ontregelend afscheid van je geliefde, gaat je stresssysteem in de hoogste versnelling en laat je stresschemicaliën in je lichaam vrij, wat je motiveert om “hier iets aan te doen!” Terwijl je de verlichting van de stress verwacht, laat je brein chemicaliën vrij zoals dopamine, die dat positieve gevoel van verwachting bieden. Je bent het hunkering-gedeelte van je verslaving binnengegaan.

Om een verslaving te doorbreken, moet je je realiseren dat je tegen deze chemische reacties vecht. Dit betekent dat je je een tijdje niet goed zult voelen en misschien zelfs ontwenningsverschijnselen zult hebben.

Maar wees gerust, als je je kunt onthouden van het reageren op je hersenchemie, kun je deze moeilijke tijden doorkomen en zal je neurotransmittersysteem uiteindelijk tot rust komen in een staat van evenwicht.

Wat je kunt doen als je in de ‘hunkeringcyclus’ zit:

  • Zoek een positieve afleiding: sporten, wandelen, mediteren of doe iets creatiefs.
  • Maak contact met iemand die emotioneel gezond is. Praat met een goede vriend/in en bespreek hoe je je echt voelt.
  • Schrijf in je emotiedagboek. Journalling is effectief om ongemakkelijke emoties te helpen doorvoelen en daarna los te laten. Schrijf hoe je je voelt en wat je wilt op de lange termijn. Wees lief voor jezelf als je het moeilijk hebt en moedig jezelf aan door te zetten op weg naar je lange termijn doel.
  • Creëer positieve mantra’s om je te helpen door de hunkeringcyclus heen te komen. Moedig jezelf aan en sta jezelf niet toe om geobsedeerd te raken door zelfvernietigende gedachten van je innerlijke criticus.
  • Schrijf een lijst met redenen waarom je verslavende relatie/persoon niet goed voor je is. Het is makkelijk om je te focussen op wat je mist als je gevoelens van leegte ervaart, maar als je je kunt focussen op de negatieve aspecten van je relatie, kun je beter de realiteit onder ogen zien.

Begrijp dat je niemand kunt veranderen behalve jezelf. Stop met je te richten op hoe de ander moet veranderen. Je hebt geen macht over andere mensen. Wensen dat anderen zouden veranderen, zorgt er alleen maar voor dat je blijft vastzitten in een destructief patroon van wachten.

Wat je kunt doen om jezelf te helpen in je proces

Wat je kunt doen om jezelf te helpen in je proces, is proactief te zijn en een plan op te stellen met ‘basisgedragingen’ voor je emotionele gezondheid.

Hier zijn enkele persoonlijke principes die je kunnen helpen:

  • Ik vertrouw op mijn intuïtie.
  • Ik zal mij terugtrekken uit gesprekken waarbij niemand kan winnen.
  • Als ik mij slecht voel bij iemand, zal ik mezelf terugtrekken.
  • Ik kan een beslissing voor mezelf nemen zonder drama of crisis.
  • Ik leef van dag tot dag.
  • Ik zal leren om negatieve ervaringen te herkaderen.
  • Ik zal leren hoe ik mijn emoties kan reguleren, in plaats van dat ze mij beheersen.
  • Ik zal mijn macht terugnemen.
  • Ik besluit in mezelf te geloven.
  • Ik ondersteun mezelf met positieve woorden en aanmoedigingen.
  • Als ik behoefte aan contact voel, zoek ik contact met een veilig persoon, niet met het object van mijn obsessie.
  • Ik zal zelfcompassie hebben op de momenten dat ik het moeilijk heb.
  • Ik zal mijn gevoelens respecteren en er aandacht aan besteden.

Herstellen van een verslaving, dus ook van een relatieverslaving, is moeilijk maar waardevol werk. De beste manier om een lange termijndoel te bereiken, is door het stap voor stap en dag voor dag te doen.

Maak jezelf niet bang door verder te denken dan vandaag. Leef elke dag zoals hij komt en zet de volgende stap op weg naar een gezond leven.

En vergeet niet: je hoeft het niet alleen te doen! Vraag hulp aan een gespecialiseerde therapeut als je daar behoefte aan hebt.