Emotionele verwaarlozing vindt plaats wanneer je ouders niet voldoende reageren op je emotionele behoeften tijdens je opvoeding. Emotionele verwaarlozing is een onzichtbare, vaak onbewuste jeugdervaring. Zonder dat je het weet kan het als een donkere wolk boven je hangen en kan het veel impact hebben op je hele volwassen leven en in je relaties.
Wat maakt emotionele verwaarlozing zo onzichtbaar en onbewust? Het kan gebeuren in op het oog liefdevolle, verzorgende gezinnen, waar het materieel aan niets ontbreekt. Daarnaast is het zo dat de tekortkoming van je ouders om niet goed op jouw emoties te reageren, niet iets is dat je als kind overkomt. Het is iets dat juist niet gebeurd is. Daardoor kan het niet bijdragen aan jouw emotionele groei en zelfwaardering als kind.
We weten niet wat normaal is en wat er eigenlijk zou moeten gebeuren. We vinden het als kind vaak normaal, zoals het bij ons thuis gaat. We weten niet beter. Daarom kunnen we niet registreren dat er iets mis gaat en voelen we eenzaamheid en leegte zonder te snappen waardoor we het ervaren.
Later, als volwassene, merk je wel dat er iets niet goed gaat, maar je weet nog steeds niet wat het is. Je kijkt misschien naar je jeugd voor antwoorden, maar je kunt het onzichtbare niet zien. Dus blijf je achter met de aanname dat er iets mis met je is. Wellicht ontstaat er schaamte over wie je bent. “Wat er ook verkeerd is, het is mijn eigen schuld“, geloof je heimelijk. “Ik ben anders dan andere mensen. Er ontbreekt iets.
Maar het is niet jouw schuld! En er is ook geen reden tot schaamte! Er zijn antwoorden. Zodra je begrijpt, wat er is misgegaan in jouw kindertijd en je je realiseert dat dit niets met jou persoonlijk te maken heeft, kun je het gemis als trauma erkennen en helen.
Gevolgen emotionele verwaarlozing
Gevoelens van leegte
Leegte voelt anders aan voor verschillende mensen. Voor sommigen is het een leeg gevoel in hun buik, borst of keel, dat komt en gaat. Voor anderen is het gevoelloosheid.
Issues met afhankelijkheid
Het is goed om onafhankelijk te zijn. Maar je zeer ongemakkelijk voelen over afhankelijkheid, is iets anders. Als je merkt dat je erg je best doet om geen hulp, ondersteuning of zorg van anderen nodig te hebben, heb je mogelijk last van deze angst. Ook kun je last hebben van het tegenovergestelde, namelijk onrealistische verwachtingen van een ander hebben en je te afhankelijk van anderen maken.
Onrealistische zelfbeoordeling
Vind je het moeilijk om te weten wie je bent en waartoe je in staat bent? Wat zijn je sterke en zwakke punten? Wat vind je leuk? Wat wil je? Wat is belangrijk voor je? Als je moeite hebt om deze vragen te antwoorden is het een teken dat je jezelf niet zo goed kent.
Geen mededogen voor jezelf, veel voor anderen
Ben je harder voor jezelf dan je ooit tegen een vriend(in) zou zijn? Praten anderen met jou over hun problemen, maar is het moeilijk voor jou om de jouwe te delen? Het lijkt er op dat je gewend bent jouw behoeftes en emoties aan de kant te zetten voor een ander (codependentie).
Schuld, schaamte, op jezelf gerichte woede en verwijt
Schuld, schaamte, woede en verwijt zijn tekenen van een strenge innerlijke criticus. Sommige mensen hebben de neiging om rechtstreeks naar schuld en schaamte te gaan, wanneer een negatieve gebeurtenis in hun leven gebeurt. Schaam je je voor dingen waar de meeste mensen zich niet voor zouden schamen? Zoals het hebben van behoeften, fouten maken, of het hebben van gevoelens?
Gevoel van imperfectie
Dit is dat diepe gevoel waar ik hierboven over sprak. Je weet dat er iets mis is in je leven, maar je kunt niet aanwijzen wat het is. “Ik ben het”, zeg je tegen jezelf en je denkt dat het waar is. “Ik ben niet aardig”. “Ik ben anders dan andere mensen”. “Er is iets mis met mij”.
Moeite met het voelen, identificeren, beheersen en/of uiten van emoties
Sla je dicht als je boos bent? Heb je een beperkte woordenschat van emotie-woorden? Voel je je vaak verward over waarom mensen (inclusief jezelf) zich voelen of handelen op de manier waarop ze doen?
De onbewuste boodschap dat je gevoelens en behoeftes er niet toe doen
Ouders die niet, of niet op de goede manier reageren op de emoties van hun kind, of de emoties van hun kind onderwaarderen, brengen per ongeluk een krachtige boodschap over aan het kind: “Jouw gevoelens doen er niet toe!”.
Om hier mee om te gaan als kind, druk je op natuurlijke wijze je emoties weg, om te voorkomen dat ze een “probleem” worden.
Dan, als volwassene, leef je zonder voldoende toegang tot je emoties. Jouw emoties, die jou zouden moeten leiden, begeleiden, informeren, verbinden en verrijken; jouw emoties, die je zouden moeten vertellen wie of wat belangrijk voor je is en waarom. Emoties die jouw wegwijzer zijn voor hoe je zou willen reageren, wanneer je grenzen worden overschreden of emoties en behoeftes die jouw aangeven welke keuzes goed voor je zijn om een gelukkig leven te leiden!
Je innerlijke kind helen
Het goede nieuws is: Het is niet te laat voor jou! Als je eenmaal de reden van jouw gedachtes, gevoelens en gedrag kent en hoe dit is gekomen, kun je genezen van de emotionele verwaarlozing in je jeugd door deze aan te pakken. Je kunt een nieuwe verbinding maken met je emoties en voor je emotioneel verwaarloosde innerlijke kind zorgen, zoals er nooit voor gezorgd is. Je kunt de vaardigheden leren om je emoties te gebruiken als wegwijzer. Je kunt accepteren dat je gevoelens echt zijn en dat ze ertoe doen. Je kunt eindelijk inzien dat jij ertoe doet en dat je je leven kunt veranderen.
De online training “Doorbreek je codependenite patronen” geeft je veel handvatten en tools hoe je je innerlijke kind kunt helen van emotionele verwaarlozing en hoe je het alsnog kunt geven wat hij of zij nooit heeft gehad.
Meer lezen over het doorbreken van ongezonde relatiepatronen?
Wil je meer blogs lezen over codependentie en het doorbreken van ongezonde relatiepatronen, kijk dan op mijn blogpagina of vind een specifiek onderwerp in de lijst met categorieën.
Bijna 60 jaar, besef dat ik afhankelijk ben van een partner, alleen leven voelt onmogelijk. Een emotioneel verwaarloosde jeugd gehad, daardoor nooit een zelfstandig krachtig leven kunnen leven, beheerst door niet bewuste angsten vooral niet veilig voelen, samen met andere mensen.
Zo herkenbaar Belinda, ben zelf 61, veel angsten en ook niet veilig voelen alleen. En nu géén kant meer op kunnen..
Wat herken ik bovenstaande reacties. Ik ben 70 jaar en weet pas sinds een paar maanden dat ik me voel zoals ik me voel omdat ik emotioneel verwaarloosd ben. Nooit geweten dat het zo genoemd werd en het klonk heftig maar ik besef dat het waar is. De oorzaak heb ik gelijktijdig ontdekt. Mijn moeder heeft kenmerken van autisme en was een hele dag met het huishouden bezig en mijn vader was druk met andere dingen die hij belangrijk vond zoals in besturen zitten en politiek. Ik was er maar kreeg weinig of geen aandacht en moest me maar aanpassen. Dus ik dacht dat ik heel onbelangrijk was, niet de moeite waard om van te houden.
Ik las dat je in een relatie kan helen maar ik trouwde besefte ik dus ook pas met een man die eveneens autistische kenmerken heeft en me net zo min begreep, niet wat ik nodig had, hoe ik voelde en dacht was niet zoals hij dat deed. Ik voelde me niet gezien en gehoord want hij deed er niks mee. Ik mis verbondenheid. Hij kan er niet voor mij zijn. Als ik me heel eenzaam voel en zeg dat als er een pil was waardoor ik er morgen niet meer zou zijn reageert hij met wat is dàt nu weer om te zeggen! Ipv begrijpen hoe ik voel als ik dat zeg en wanhopig verlang dat hij er voor me is .
Ik moet mezelf helpen, helen, maar weet niet hoe…
Ook het gevoel geen kant meer op te kunnen….
Herkenbaar voor mij en ik heb moeten leren zien wat mijn behoeften zijn en dit uitspreken. Hoe weet een ander wat jij verwacht of naar verlangt als je niet duidelijk zegt wat je behoefte is? Als je verdrietig bent kun je vragen om een knuffel.
Als je partner ook emotioneel of sociaal onhandig is dan zal hij uit zichzelf niet in actie komen maar wel als je er om vraagt.
“Mag ik tegen jou aanzitten/liggen met jouw arm om mij heen?” Ik vind dat zo fijn. Zelf dus veranderen en dan gaat de ander jou volgen. Daardoor ontstaat een gevoel van geborgenheid en verbinding en dat is wat je wilt.
Verwijten uiten zorgt voor verwijdering. Zeggen dat je een pil wilt en om er niet meer te zijn, daar bereik je niets mee. Zeggen dat je je eenzaam voelt en waar je behoefte aan hebt, daar bereik je meer mee. Dat voelt misschien kwetsbaar maar oefening baart kunt. De angst voor afwijzing zal gaan dalen en je gevoel van eigenwaarde zal stijgen.
Ik spreek uit ervaring. Ik ben 60 en doe dit sinds een paar jaar.
Ik ben nu 60 en heb al jaren last van depressieve gevoelens. Ik kom uit een hectisch gezin waarin ons transportbedrijf centraal stond. Mijn vader had een jeugdtrauma dat pas op zijn 70e naar buiten kwam.zijn trauma heeft onze opvoeding bepaald( verbaal agressief)Mijn moeder kon het hectische gezin niet aan. met ook nog 2 van de 5 kinderen die veel aandacht opeisten bleef er weinig aandacht over voor mij. ik leefde in mijn eigen wereld en voelde me niet gezien of gehoord. nu nog kan ik mijzelf wegcijferen en onbelangrijk vinden. met schuld en schaamtegevoelens tot gevolg. nu ik heb gelezen over codependentie valt de puzzel in elkaar. ik kan het nu begrijpen en een plek geven hoe alles is verlopen.
Nu bijna 55 en een moeder die nooit klaar stond voor en zorg voor haar gezin. als kind voelde ik mij erg eenzaam, daardoor sloot ik mij op en dacht dat alles erbij hoorde . ik ben redelijk streng opgevoed ,erg aanwezige moeder ,controlerend ,en dus ging ik mij steeds meer verzetten op een bepaalde leeftijd.
tot op heden, is de band tussen mij en mijn moeder slecht. helaas ook door haar ziekte D. en nu verlang ik nog steeds waardering en herkenning, maar dat zal nooit meer komen. accepteren en Helen.
wat een troost om dit te lezen, ik ben 60 en depressief en suicidaal , , ik heb het gevoel dat ik gevangen zit en in het donker,kan mijn eigen licht niet aan zetten, altijd pijn in lichaam en buik en inderdaad heel onveilig in mij en angsten, Ook een moeder die er emotioneel niet was en dronk en veel in bed lag. en een vader die veel weg was. Ik was een lastig kind volgens mijn moeder die haar niet begreep. en tevens 3 maanden in de couveusse gelegen. ik heb al heel veel hulp gehad en nu ggz maar niks helpt want ik verdwijn continue, ik voel mij ook heel erg gespleten en totaal niet volwassen van binnen Vind het moeilijk om zelf te staan in mijn leven, zeker na de scheiding is alle open gebroken, ik vermijd mijn leven en sta liever uit. maar ja dat is geen leven.
Oh Annemieke Kramer, net alsof ik het zelf geschreven heb. Zo herkenbaar.
Ik zit hier nu middenin en weet niet hoe ik hier uit geraak.
Ik ben 57 en vermijd ook te leven. Ik kruip weg en kom enkel naar buiten voor mijn werk. De isolatie wordt steeds groter.
Mijn vader was totaal onvoorspelbaar, agressief, verbaal, en fysiek. Hij zaaide steeds tweedracht tussen mijn zus, mijn broer en mezelf. Mama was aan het overleven en koos zijn kant. Ik werd gekatapulteerd van allerbeste dochter naar “ik schaam me dat jij mijn kind bent”. Daardoor ontwikkelde ik hele grote voelsprieten, die ik niet kan uitzetten. Altijd focus op de andere. Wat ook goed is want het stelt me in staat mensen aan te voelen en in te grijpen, te helpen. Jammer genoeg trekt het ook mensen aan die het niet zo goed met me voor hebben, maar waarvoor ik toch blijf voor vechten ondanks alles. Ik ga er altijd van uit dat, ongeacht wat de ander doet, ik de oorzaak ben, want ik voel een beetje “stuk”.
Ik heb mezelf nu nog steeds niet teruggevonden 2 jaar na het beëindigen van een ongezonde relatie. Ik vraag of ik mezelf al ooit gevonden heb. Ik ben 57 en ben een beetje boos/verdrietig dat ik deze primaire zaken nog steeds niet onder de knie heb.