schuldgevoel, helpend of schadelijk?

Wat doet schuldgevoel met je?

Schuldgevoel is een vaak voorkomend gevoel van emotionele stress dat ons waarschuwt als dat wat we doen of niet doen andere mensen fysiek, emotioneel of op een andere manier schaadt.

Omdat schuldgevoel vooral verschijnt in kleine signaaltjes, onderschatten we vaak de belangrijke rol die het speelt in ons dagelijks leven.

De feiten over schuldgevoelens:

Schuld komt vooral voor in interpersoonlijke contacten. Het helpt ons goede relaties met anderen te onderhouden. Het geeft signalen over de acties die je zou moeten nemen als je de ander hebt beschadigd. Of als het nodig is de relatie te herstellen.

Als je niet werkelijk iets schadelijks gedaan hebt, maar de ander vindt van wel en laat jou dat ook op die manier weten, kun je je onterecht schuldig voelen. Dit kan ervoor zorgen dat je iets gaat doen of laten in de relatie wat niet echt bij jouw eigen gevoelens en je eigen waarheid hoort, maar puur projecties van de ander zijn. Op die manier schaadt het je relatie op de lange termijn. Omdat je jezelf in de steek laat en de behoeftes van de ander voor de jouwe laat gaan, kan er iets blijven knagen. Dit gevoel kan op een ander moment in een andere vorm naar buiten komen. Daarover kan je je dan weer schuldig voelen, enzovoorts. Deze vorm van schuld is schadelijk voor de relatie.

Schuldgevoelens maken het moeilijk om helder en accuraat na te denken.

Schuldgevoel maakt het moeilijk om van het leven te genieten. Het zorgt er ook voor dat je voorzichtig bent in het omarmen van leuke dingen.

Schuldgevoel kan ervoor zorgen dat je jezelf gaat straffen. Soms zorgt het er zelfs voor dat we niet alleen onszelf straffen…

Schuldgevoel kan ervoor zorgen dat je de persoon die je iets aangedaan hebt gaat vermijden. Vooral omdat je de gevoelens van schuld extra kunt voelen als je in de omgeving bent van die ander.

Schuld kan manipulatief zijn, als je schuld bij anderen neerlegt om het gedrag van de ander te beïnvloeden. Dus als je zegt: je belt me nooit, je bent een slechte vriend(in)! Kan de ander je in eerste instantie vaker gaan bellen vanuit schuldgevoel, maar later steeds minder zin hebben om je te bellen. Op die manier schaadt het je relatie meer dan je denkt.

Als je je snel schuldig voelt en een strenge innerlijke criticus hebt, voel je vaak stress terwijl er in feite niets aan de hand hoeft te zijn. Je interpreteert andermans gedrag of woorden wellicht als een afwijzing, terwijl dat niet zo hoeft te zijn. Hierdoor moet je constant overcompenseren en ervaar je veel onnodige stress in je lijf ervaart en beïnvloedt je de kwaliteit van je leven negatief.

Schuldgevoelens maken je letterlijk zwaarder. Studies hebben aangetoond dat schuldige mensen hun gewicht zwaarder ervaren dan dat het werkelijk is. En dat lichamelijke activiteiten meer inspanning kosten bij mensen die zich schuldig voelen dan bij mensen die zich niet schuldig voelen.

Wanneer is schuldgevoel constructief en wanneer destructief?

Schuldgevoel is alleen helpend als je werkelijk de ander iets hebt aangedaan en je door dit schuldgevoel wordt aangespoord de relatie te herstellen. Als dit ook mogelijk is, doe hier dan zo snel mogelijk wat mee. Dan kan je het daarna loslaten en heeft schuldgevoel een helpend effect gehad. In alle andere gevallen is het schadelijk en kun je beter het schuldgevoel loslaten.

Loslaten doe je niet door gevoelens te negeren of te ontkennen. Meestal werkt dat niet en zal het schuldgevoel opnieuw terugkomen. Door eerst het gevoel toe te laten, vervolgens goed te onderzoeken of je werkelijk schuldig bent, kan je beter bepalen hoe je er mee om wilt gaan. Ben je niet werkelijk schuldig, handel dan niet naar wat het schuldgevoel je vraagt te doen. Blijf bij je eigen waarheid. Adem door de schuldgevoelens heen. Spreek je innerlijke criticus toe. Waarschijnlijk is dit een stem uit het verleden en heeft die nog een verouderde manier van kijken naar schuld. Als je dit op de juiste manier doet zal het schuldgevoel na een tijdje minder worden en kan je het daadwerkelijk loslaten.